ข้ามไปที่เนื้อหา
เริ่มเล่น
  1. หน้าแรก
  2. ใช้ในห้องเรียน

ครูสำหรับครูและนักเรียน

ใช้ในห้องเรียน: หนึ่งคาบ หลายชีวิต

ห้องเรียนหนึ่งห้องเกิดพร้อมกันได้ในวินาทีเดียว แล้วแยกย้ายไปใช้ชีวิตคนละประเทศ เมื่อกลับมาเทียบกัน นักเรียนจะเห็นด้วยตัวเองว่าจุดเริ่มต้นของชีวิตสำคัญแค่ไหน หน้านี้มีแผนกิจกรรมหนึ่งคาบ โจทย์ความน่าจะเป็น และคำถามสำหรับอภิปราย

ทำไมเกมนี้ใช้สอนได้ดี

เรื่องประชากรโลกและความเหลื่อมล้ำมักเป็นบทที่นักเรียนรู้สึกไกลตัว ตัวเลขอย่าง “อายุขัยเฉลี่ย” หรือ “อัตราการตายของเด็ก” อ่านในหนังสือแล้วก็ลืม แต่เมื่อนักเรียนได้เป็นเด็กคนหนึ่งในชนบทของประเทศที่ไม่เคยได้ยินชื่อ แล้วเห็นน้องในบ้านเสียชีวิตก่อนเข้าโรงเรียน ตัวเลขเดียวกันนั้นจะมีความหมายขึ้นมาทันที

เกมเล่นบนเบราว์เซอร์ ไม่ต้องติดตั้งแอป ไม่ต้องสมัครบัญชี และไม่ต้องใช้อีเมลของนักเรียน ใช้ได้ทั้งโทรศัพท์ แท็บเล็ต และคอมพิวเตอร์ในห้องคอม เหมาะกับกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ทั้งภูมิศาสตร์และเศรษฐศาสตร์ ใช้เป็นโจทย์ความน่าจะเป็นในวิชาคณิตศาสตร์ได้ และยังเชื่อมกับสุขศึกษาเรื่องปัจจัยที่ส่งผลต่อสุขภาพได้ด้วย

แผนกิจกรรม 50 นาที

  1. นาทีที่ 0–5 ทายก่อนเล่น ให้นักเรียนทายว่าทั้งห้อง 40 คน จะมีกี่คนที่ได้เกิดในไทย และประเทศไหนจะออกบ่อยที่สุด เขียนคำตอบไว้บนกระดาน
  2. นาทีที่ 5–25 เล่น ตั้งความยาวชีวิตเป็นประมาณ 15 นาที แล้วแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4–6 คน แต่ละกลุ่มเปิด “ห้องออนไลน์” ของตัวเอง หรือใช้โทรศัพท์เครื่องเดียวส่งต่อกันในกลุ่ม ทุกคนในกลุ่มจะเกิดพร้อมกันและหยุดพร้อมกันที่อายุ 5, 10, 15, 20, 25 และ 30 ปี
  3. นาทีที่ 25–35 เก็บข้อมูล ให้ทุกคนบอกประเทศที่เกิด รายได้ครอบครัว และอายุตอนจบชีวิต ครูบันทึกเป็นตารางนับบนกระดาน
  4. นาทีที่ 35–45 อภิปราย ใช้คำถามในหัวข้อถัดไป เทียบผลจริงของห้องกับคำทายตอนต้นคาบ
  5. นาทีที่ 45–50 สรุป ให้นักเรียนเขียนหนึ่งย่อหน้าว่า อะไรในชีวิตตัวละครเป็นผลจากการตัดสินใจ และอะไรถูกกำหนดตั้งแต่วันเกิด

ห้องออนไลน์หนึ่งห้องรับได้สูงสุด 12 คน ถ้าอยากให้ทั้งห้องอยู่ในห้องเดียว ให้แบ่งเป็นสามถึงสี่ห้องแล้วค่อยเทียบผลระหว่างห้อง

โจทย์ความน่าจะเป็นจากผลของห้อง

ตัวเลขในเกมคำนวณเป็นโจทย์ได้จริง ความน่าจะเป็นที่นักเรียนหนึ่งคนจะได้เกิดในไทยคือราว 1 ใน 227 ห้องเรียน 40 คนจึงคาดว่าจะมีคนเกิดในไทยเพียง 0.2 คน แปลว่าส่วนใหญ่แล้วจะไม่มีใครได้เกิดในไทยเลย ส่วนอินเดียมีโอกาสราว 1 ใน 6 ทั้งห้องจึงคาดว่าจะมีคนเกิดในอินเดียราว 7.0 คน สามประเทศที่ออกบ่อยที่สุดคือ อินเดีย จีน ไนจีเรีย

ชวนนักเรียนคิดต่อว่า ความน่าจะเป็นที่ทั้ง 40 คนจะไม่มีใครเกิดในไทยเลยคือเท่าไร คำตอบคือ (1 − 4.4/1000) ยกกำลัง 40 หรือประมาณ 84% ผลจริงของห้องอาจไม่ตรงกับค่าคาดหมาย ซึ่งเป็นโอกาสดีที่จะอธิบายว่าทำไมต้องเล่นหลายครั้งถึงจะเห็นภาพสถิติ

คำถามชวนคิดหลังเล่น

  • ชีวิตของใครในห้องยาวที่สุด และสั้นที่สุด อะไรทำให้ต่างกันมากขนาดนั้น
  • มีเหตุการณ์ไหนที่ตัวละครเลือกเองได้ และมีเหตุการณ์ไหนที่เลือกไม่ได้เลย
  • ถ้าเกิดในครอบครัวกลุ่มรายได้ต่ำสุดของประเทศรวย กับกลุ่มรายได้สูงสุดของประเทศยากจน ชีวิตไหนน่าจะยาวกว่ากัน ลองดูจากผลของห้อง
  • บรรทัดตัวเลขจริงบรรทัดไหนที่ทำให้นักเรียนแปลกใจที่สุด และตัวเลขนั้นของไทยเป็นเท่าไร
  • ทำไมเด็กไทยเกิดน้อยลง และเรื่องนี้จะส่งผลต่อชีวิตของนักเรียนเองอย่างไรในอีกสามสิบปี (ใช้ข้อมูลในหน้าโอกาสเกิดในประเทศไทย)

ข้อควรรู้สำหรับครู

เกมแนะนำสำหรับอายุ 15 ปีขึ้นไป เพราะมีเรื่องความเจ็บป่วย ความยากจน และความตาย ถ้าใช้กับนักเรียนมัธยมต้น ให้เปิดตัวเลือก “ไม่เอาฉากหนักๆ” ในการตั้งค่าของทุกเครื่องก่อนเริ่ม และควรบอกนักเรียนล่วงหน้าว่าตัวละครอาจเสียชีวิตตั้งแต่ยังเด็ก ซึ่งเกิดขึ้นได้จริงในหลายประเทศ

เกมไม่มีระบบบัญชีผู้ใช้ ความคืบหน้าของแต่ละคนเก็บอยู่ในเครื่องที่ใช้เล่น ถ้าใช้ห้องออนไลน์ รหัสห้อง ชื่อผู้เล่นที่พิมพ์ และสถานะของเกมจะผ่านเซิร์ฟเวอร์ของเราเพื่อให้ทุกคนเล่นพร้อมกันได้ แนะนำให้นักเรียนใช้ชื่อเล่นแทนชื่อจริง รายละเอียดอยู่ในนโยบายความเป็นส่วนตัว

สำหรับงานโครงงานระดับมัธยมปลาย ให้นักเรียนใช้หน้าปีเกิดของคุณ เทียบโลกในปีที่ตัวเองเกิดกับปีที่พ่อแม่หรือปู่ย่าเกิด แล้วนำเสนอว่าประชากรไทยเปลี่ยนไปอย่างไรภายในสามรุ่น